Czynniki szkodliwe w środowisku pracy

Warto wiedzieć, że czynnik szkodliwy w środowisku pracy to czynnik, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do utraty zdrowia, powstania choroby zawodowej lub innego schorzenia związanego z wykonywaną pracą.

Pamiętajmy, że w zależności od tego, jaki jest poziomu oddziaływania tego czynnika lub innych warunków, czynnik ten może stać się dla nas niebezpieczny. Jakie ma zatem pracodawca obowiązki w związku z tymi czynnikami?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 33, poz. 166) obowiązkiem pracodawcy jest określić czynniki szkodliwe dla zdrowia w środowisku pracy, a następnie przeprowadzać okresowe badania i pomiary tych czynników.

Pracodawca najpóźniej w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia działalności ma obowiązek wykonania badań i pomiarów stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wykonanie tych badań zleca uprawnionemu laboratorium.

Natomiast w pierwszej kolejności, żeby określić czynniki szkodliwe pracodawca przeprowadza rozpoznanie źródeł ich emisji, a także warunków wykonywania pracy, które wpływają na poziom narażenia na oddziaływanie tych czynników, bądź na poziom stężeń lub natężeń tych czynników.

Przykłady czynników szkodliwych w środowisku pracy to: hałas; drgania mechaniczne; pył drewna twardego, mąki; pyły i dymy spawalnicze wraz z substancjami toksycznymi np. tlenki, metale; pył zawierający azbest; mikroklimat zimny i gorący np. w chłodniach, piekarniach; promieniowanie optyczne nielaserowe; promieniowanie laserowe; pole lub promieniowanie elektromagnetyczne o częstotliwości z zakresu 0 Hz-300 GHz.

Zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem, pracodawca powinien przede wszystkim uwzględnić:

• rodzaj czynników i ich właściwości,
• procesy technologiczne i ich parametry,
• wyposażenie techniczne - w tym maszyny, urządzenia, narzędzia i  instalacje mogące być źródłem emisji czynników,
• środki ochrony zbiorowej i dane dotyczące ich użytkowania,
• organizację pracy i sposób jej wykonywania,
• rzeczywisty czas narażenia na oddziaływanie czynników szkodliwych uwzględniając obowiązujący system i rozkład czasu pracy.

Obowiązkiem pracodawcy jest  niezwłocznie poinformować pracowników o wynikach badań i pomiarów oraz udostępnić im te wyniki i wyjaśnić ich znaczenie , a także rejestrować i przechowywać w celu udostępniania organom kontrolnym.

Wyniki badań i pomiarów pracodawca przechowuje przez okres 3 lat od daty ich wykonania, a rejestry i karty przez 40 lat. W przypadku likwidacji zakładu pracy niezwłocznie przekazuje właściwemu miejscowo państwowemu inspektorowi sanitarnemu.