Jak oceniać ryzyko zawodowe?

Każdy pracodawca, bez wyjątku, ma obowiązek oceniać ryzyko zawodowe. Tylko jak się za to zabrać? Co trzeba wiedzieć przed przystąpieniem do oceny ryzyka na stanowiskach pracy?

Przepisy Kodeksu pracy nie pozostawiają złudzeń – pracodawca ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe. W art. 226 kodeksu pracy nie ma żadnego warunku w stylu: “ocenia, gdy…” albo “może ocenić, jeśli…”. Nie ma także rozróżnienia co do rodzaju pracodawcy np. “Pracodawca, u którego…” albo “Pracodawca prowadzący działalność polegającą na…”.

Norma prawa jest jasna i czytelna – każdy pracodawca ma prawny obowiązek ocenić ryzyko zawodowe, a przeprowadzoną ocenę udokumentować.

Każdy stanowisko pracy jest inne

Czy stanowisko pracy w firmowym biurze, czy na linii produkcyjnej – każde wiąże się z ryzykiem zawodowym. Sęk w tym, że każde stanowisko ma swoje uwarunkowania, a co za tym idzie inne ryzyka i inne prawdopodobieństwa ich wystąpienia.

Zostańmy przy przykładzie dwóch stanowisk: w biurze i na linii produkcyjnej. Rzeczą oczywistą jest to, że w każdym z tych miejsc istnieją inne okoliczności oraz inne czynniki szkodliwe. Ba, nawet na podobnych stanowiskach biurowych mogą wystąpić różnice. 

W ramach oceny ryzyka zawodowego trzeba więc uwzględnić specyfikę każdego pojedynczego stanowiska, dla którego ta ocena jest dokonywana.

Czym jest ryzyko zawodowe?

Skoro już wiemy, że każde stanowisko jest inne (specyficzne), to w takim razie co należy ocenić? Tu odpowiedź daje rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bhp, które mówi, że: “ryzyko zawodowe to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych, w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy”.

Ta definicja jest bardzo pomocna i jest drogowskazem, który pokazuje, jak krok po kroku zabrać się za zbadanie ryzyk.

Jak zrobić ocenę ryzyka zawodowego?

Dla każdego stanowiska należy oszacować, z jakim prawdopodobieństwem i wskutek czego może wydarzyć się jakieś niepożądane zdarzenie, które w konsekwencji wywoła negatywnego następstwa. 

Na przykład: na stanowisku A, w związku z tym, że wykonywana jest tam praca ABC i działają czynniki a1, a2, a3, istnieje ryzyko Y (o niskim prawdopodobieństwie), którego wystąpienie wywoła skutek Z. 

Oczywiście to mocno uproszczony schemat, który ma za zadanie jedynie pokazać ogólną zasadę, według której ocenia się ryzyko zawodowe.

Skoro po takiej ocenie wiadomo, z jakiego powodu (czynniki) i co się może wydarzyć (skutek), pracodawca musi wdrożyć niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko (art. 226 kp).

Taka analiza musi być także udokumentowana, a przy całym procesie udział biorą także służby bhp działające u pracodawcy, ale co najważniejsze – z oceną ryzyka zawodowego muszą być zapoznani pracownicy.

Ocena ryzyka przez fachowców

Jeśli jesteś pracodawcą, który stoi przed oceną ryzyka zawodowego w swojej firmie, to pamiętaj, że warto w takiej sytuacji skorzystać z fachowej pomocy. Ocena ryzyka zawodowego czy ogólnie rzecz ujmując outsourcing bhp, który wykona dla Ciebie specjalistyczna firma bhp to gwarancja, że otrzymasz rzetelną dokumentację i fachowo wykonaną usługę. Pamiętaj, że bezpieczeństwo w miejscu pracy to kwestia, której nie można bagatelizować, bo lepsza jest profilaktyka niż późniejsze liczenie strat.